آموزش چاپ

سایزهای متداول کاغذ: اندازه‌ و کاربردهای استاندارد

ما شرط می‌بندیم که در دفتر شما، بسته‌هایی از کاغذ A4 در چاپگر وجود دارد و حداقل یک برگ A5 پر از یادداشت هم جایی روی میزتان افتاده است. اگر با فرمت‌های کاغذ آشنا باشید، احتمالاً حدس زده‌اید که منظور ما کاغذ چاپگر و دفترچه یادداشت است.

فهرست فرمت‌های کاغذ، طولانی است و صادقانه بگوییم چندان هم هیجان‌انگیز نیست ، همه‌اش درباره‌ی اعداد است. در این مقاله، می‌خواهیم آن را به شیوه‌ای کاربردی‌تر و مفیدتر توضیح دهیم. البته، درباره‌ی اندازه‌های کاغذ صحبت می‌کنیم، اما در کنار آن، نگاهی هم به رایج‌ترین کاربردهایشان خواهیم داشت: ساک دستی آماده، جعبه آماده، کاغذ پوستی، پوسترها، برگه‌های تبلیغاتی، بروشورها، کارت‌پستال‌ها، کتاب‌ها، کارت‌های ویزیت و موارد دیگر.

استاندارد ISO 216: نگاهی کوتاه به استاندارد بین‌المللی

بیایید از بخش خسته‌کننده‌اش شروع کنیم: استاندارد ISO 216 که فرمت‌های مختلف کاغذ را بر اساس ابعادشان طبقه‌بندی می‌کند تا یک استاندارد بین‌المللی ایجاد شود. این استاندارد باعث می‌شود که تمام کشورهای اروپایی (به جز ایالات متحده و کانادا که از فرمت Letter استفاده می‌کنند) حداقل در زمینه‌ی اندازه‌ی کاغذ، زبان مشترکی داشته باشند.

طبق این استاندارد، فرمت‌ها از تقسیم یک برگ اولیه بدون ایجاد هیچ‌گونه ضایعاتی به وجود می‌آیند. در سری A که رایج‌ترین نوع است، جد بزرگ آن، برگ A0 است که با تا زدن و بریدن آن، سایر اندازه‌ها در این سری ساخته می‌شوند. چطور تا می‌شود؟ در اینجا توضیحش نمی‌دهیم، چون واقعاً خسته‌کننده خواهد شد! در نهایت، شما فقط می‌خواهید بدانید کدام اندازه‌ی کاغذ برای پروژه‌ی شما مناسب‌تر است، درست است؟

نگاهی به خانواده‌ی فرمت‌های سری A

نگاهی به خانواده‌ی فرمت‌های سری A

در سری A که به آن سری «اصلی» گفته می‌شود، ۱۰ زیر‌گروه وجود دارد: از A0 (بزرگ‌ترین اندازه) تا A10 (کوچک‌ترین اندازه). در کنار این سری، سری‌های فرعی B و C نیز وجود دارند که آن‌ها هم با عدد مشخص می‌شوند.
منظور از «اصلی» و «فرعی» چیست؟ یعنی مثلاً نامه‌ای که روی کاغذ A4 نوشته شده را می‌توان داخل پاکت C4 گذاشت، و پاکت C4 هم داخل پاکت B4 جا می‌شود. این به این دلیل است که C4 کمی بزرگ‌تر از A4 و B4 کمی بزرگ‌تر از C4 است.

اگر در حوزه‌ی نشر فعالیت کرده باشید، احتمالاً نام سری B را شنیده‌اید که از B0  (با اندازه‌ی 1000 × 1414 میلی‌متر) تا B10  (با اندازه‌ی 31 × 44 میلی‌متر)  را شامل می‌شود.
در واقع، B5 (176 × 250 میلی‌متر) اندازه‌ای عالی برای چاپ کتاب است.
B0، B1 و B2 به دلیل ابعاد بزرگشان، گزینه‌ای مناسب برای چاپ پوسترها یا ارائه‌های اداری هستند.
و اما سری C که از C0 (917 × 1297 میلی‌متر) تا C10 (28 × 40 میلی‌متر) ادامه دارد، مجموعه‌ای «تکمیلی» محسوب می‌شود، زیرا عمدتاً برای ساخت پاکت نامه استفاده می‌شود.

سری A: اندازه‌ها و کاربردها

در ادامه، اندازه و کاربردهای احتمالی هر فرمت را مشاهده می‌کنید. می‌گوییم «احتمالی» چون هیچ قانونی وجود ندارد که بگوید یک پروژه باید حتماً از اندازه‌ی خاصی استفاده کند. البته، عرف‌هایی وجود دارد.
برای مثال، وقتی به کارت‌پستال فکر می‌کنید، احتمالاً در ذهن‌تان فرمت A6 را مجسم می‌کنید.
اما هیچ مانعی وجود ندارد که خلاقیت به خرج دهید ، مثلاً کارت‌پستالی از شهر لیسبون به شکل یک ماهی ساردین بسازید، البته باید بپذیرید که در این حالت کاغذ زیادی هدر می‌رود و هزینه‌ی چاپ بالایی دارد، چون در مورد یک فرمت سفارشی صحبت می‌کنیم

A0

اندازه: 841 × 1189 میلی‌متر
این بزرگ‌ترین اندازه در تمام سری است. به دلیل ابعاد بزرگش، معمولاً فقط در کپی‌شاپ‌ها و دفاتر طراحی استفاده می‌شود.
کاربرد اصلی آن در نقشه‌کشی فنی است، چون باید فضای کافی برای جزئیات طراحی وجود داشته باشد.
همچنین برای پوسترها هم قابل استفاده است، گرچه اندازه‌های رایج‌تر پوستر معمولاً 700 × 1000 میلی‌متر و 1000 × 1400 میلی‌متر هستند.

A1

اندازه: 594 × 841 میلی‌متر
این اندازه هم بزرگ است و برای نقشه‌کشی فنی، نقشه‌ها، پوسترها و تبلیغات بزرگ استفاده می‌شود.

A2

اندازه: 420 × 594 میلی‌متر
کاربردهای A2 بسیار متنوع است: از طراحی و نقاشی گرفته تا چاپ عکس، پوستر، نمودار، تقویم‌های دیواری بزرگ و تابلوهای تخته شاسی .

A3

اندازه: 297 × 420 میلی‌متر
در کنار A4، یکی از پرکاربردترین اندازه‌ها است. بیشتر چاپگرهای اداری می‌توانند با هر دو اندازه‌ی A3 و A4 کار کنند.
از A3 برای چاپ نقاشی، آثار هنری، پوستر، عکس، مجله، پارتیتور موسیقی، گواهی‌نامه و موارد دیگر استفاده می‌شود.
همچنین اندازه‌ای عالی برای برگه‌های تبلیغاتی چندلتی (۶ لت) است، چون فضای کافی برای نقشه‌ها یا نمودارهای پیچیده فراهم می‌کند.

A4

اندازه: 210 × 297 میلی‌متر
همه می‌دانند که A4 اندازه‌ی کلاسیک برای چاپگرها است و به همین دلیل برای اسناد استاندارد از جمله نامه‌ها و فرم‌ها استفاده می‌شود.
این فرمت مخصوص دفترهای مدرسه، کتاب‌های کودک، دایرةالمعارف‌ها (که فضای زیادی برای تصویر نیاز دارند)، مجلات و بروشورهای تبلیغاتی است.
در واقع، بروشور سه‌لتی کلاسیک همان برگ A4 تا شده به سه قسمت است.

A5

اندازه: 148 × 210 میلی‌متر
فرمت A5 نیز بسیار رایج است. در ابتدای مقاله گفتیم احتمالاً دفترچه یادداشت A5 روی میزتان دارید.
A5 اندازه‌ای ایده‌آل برای دفترچه و یادداشت‌برداری است ، جمع‌وجور، کاربردی و مناسب برای قرار گرفتن در کیف یا کوله‌پشتی.
همچنین برای چاپ کتاب، مجله، بروشور و تراکت تبلیغاتی هم مناسب است.

A6

اندازه: 105 × 148 میلی‌متر
حتماً با این اندازه هم آشنا هستید، مخصوصاً اگر هنوز کارت‌پستال از سفرها یا کارت تبریک برای هدیه‌ها می‌فرستید.
کارت‌پستال‌ها و کارت‌های تبریک معمولاً در فرمت A6 چاپ می‌شوند.
علاوه بر این، اندازه‌ی آن برای چاپ بروشورهای کوچک، دفترچه‌های جیبی و کتاب‌های کوچک نیز عالی است.

A7

اندازه: 74 × 105 میلی‌متر
به‌دلیل ابعاد کوچک، A7 برای ساخت تقویم‌های جیبی (مثلاً برنامه‌ی کلاس‌های یک باشگاه یا مدرسه)، تراکت‌های کوچک یا کارت‌های تبریک مینیاتوری استفاده می‌شود.

A8

اندازه: 52 × 74 میلی‌متر
برای درک این اندازه، کافی است نگاهی به کیف پولتان بیندازید ، کارت‌های ویزیت و کارت‌های عضویت معمولاً در همین حدود اندازه هستند (حدود 85 × 55 میلی‌متر).
بنابراین می‌توانید از A8 برای چاپ کارت ویزیت، کارت تبریک کوچک، برچسب یا لیبل استفاده کنید.

جدول زیر، اندازه‌های مختلف فرمت‌های سری A را خلاصه می‌کند:
ابعاد در میلی‌متر، سانتی‌متر، اینچ و پیکسل ارائه شده‌اند.

فرمت کاغذابعاد به میلی‌متر (ارتفاع × عرض)ابعاد به سانتی‌متر (ارتفاع × عرض)ابعاد به اینچ (ارتفاع × عرض)ابعاد به پیکسل (ارتفاع × عرض)
A0۱۱۸۹ × ۸۴۱ میلی‌متر۱۱۸.۹ × ۸۴.۱ سانتی‌متر۴۶.۸ × ۳۳.۱ اینچHR – ۱۴۰۴۳ × ۹۹۳۳ پیکسل LR – ۳۳۷۰ × ۲۳۸۴ پیکسل
A1۸۴۱ × ۵۹۴ میلی‌متر۸۴.۱ × ۵۹.۴ سانتی‌متر۳۳.۱ × ۲۳.۴ اینچHR – ۹۹۳۳ × ۷۰۱۶ پیکسل LR – ۲۳۸۴ × ۱۶۸۴ پیکسل
A2۵۹۴ × ۴۲۰ میلی‌متر۵۹.۴ × ۴۲ سانتی‌متر۲۳.۴ × ۱۶.۵ اینچHR – ۷۰۱۶ × ۴۹۶۱ پیکسل LR – ۱۶۴۸ × ۱۱۹۱ پیکسل
A3۴۲۰ × ۲۹۷ میلی‌متر۴۲ × ۲۹.۷ سانتی‌متر۱۶.۵ × ۱۱.۷ اینچHR – ۴۹۶۱ × ۳۵۰۸ پیکسل LR – ۱۱۹۱ × ۸۴۲ پیکسل
A4۲۹۷ × ۲۱۰ میلی‌متر۲۹.۷ × ۲۱ سانتی‌متر۱۱.۷ × ۸.۳ اینچHR – ۳۵۰۸ × ۲۴۸۰ پیکسل LR – ۸۴۲ × ۵۹۵ پیکسل
A5۲۱۰ × ۱۴۸ میلی‌متر۲۱ × ۱۴.۸ سانتی‌متر۸.۳ × ۵.۸ اینچHR – ۲۴۸۰ × ۱۷۴۸ پیکسل LR – ۵۹۵ × ۴۲۰ پیکسل
A6۱۴۸ × ۱۰۵ میلی‌متر۱۴.۸ × ۱۰.۵ سانتی‌متر۵.۸ × ۴.۱ اینچHR – ۱۷۴۸ × ۱۲۴۰ پیکسل LR – ۴۲۰ × ۲۹۸ پیکسل
A7۱۰۵ × ۷۴ میلی‌متر۱۰.۵ × ۷.۴ سانتی‌متر۴.۱ × ۲.۹ اینچHR – ۱۲۴۰ × ۸۷۴ پیکسل LR – ۲۹۸ × ۲۱۰ پیکسل
A8۷۴ × ۵۲ میلی‌متر۷.۴ × ۵.۲ سانتی‌متر۲.۹ × ۲.۰ اینچHR – ۸۷۴ × ۶۱۴ پیکسل LR – ۲۱۰ × ۱۴۷ پیکسل
A9۵۲ × ۳۷ میلی‌متر۵.۲ × ۳.۷ سانتی‌متر۲.۰ × ۱.۵ اینچHR – ۶۱۴ × ۴۳۷ پیکسل LR – ۱۴۷ × ۱۰۵ پیکسل
A10۳۷ × ۲۶ میلی‌متر۳.۷ × ۲.۶ سانتی‌متر۱.۵ × ۱.۰ اینچHR – ۴۳۷ × ۳۰۷ پیکسل LR – ۱۰۵ × ۷۴ پیکسل

سری B: فرمت‌ها، اندازه‌ها و کاربردها

سری B: فرمت‌ها، اندازه‌ها و کاربردها

کاغذهای سری B در زندگی روزمره بسیار کمتر مورد استفاده قرار می‌گیرند، اما توسط چاپخانه‌های حرفه‌ای برای تولید کتاب‌ها، بروشورها، گذرنامه‌ها و موارد دیگر به کار می‌روند.

تفاوت اصلی آن با سری A چیست؟

یک برگ کاغذ از سری B، کمی بزرگ‌تر از کاغذی از سری A با همان شماره است.
برای مثال، B4 از A4 بزرگ‌تر است، و B5 از A5.

در ادامه، جدول خلاصه‌ای از اندازه‌های مختلف سری B ارائه شده است که ابعاد آن‌ها در میلی‌متر، سانتی‌متر، اینچ و پیکسل آورده شده‌اند.

فرمت کاغذابعاد به میلی‌متر (عرض × ارتفاع)ابعاد به سانتی‌متر (عرض × ارتفاع)ابعاد به اینچ (عرض × ارتفاع)ابعاد به پیکسل (عرض × ارتفاع)
B0۱۰۰۰ × ۱۴۱۴ میلی‌متر۱۰۰ × ۱۴۱.۴ سانتی‌متر۳۹.۴ × ۵۵.۷ اینچHR – ۱۱۸۱۱ × ۱۶۷۰۱ پیکسل LR – ۲۸۳۵ × ۴۰۰۸ پیکسل
B1۷۰۷ × ۱۰۰۰ میلی‌متر۷۰.۷ × ۱۰۰.۰ سانتی‌متر۲۷.۸ × ۳۹.۴ اینچHR – ۸۳۵۰ × ۱۱۸۱۱ پیکسل LR – ۲۰۰۴ × ۲۸۳۵ پیکسل
B2۵۰۰ × ۷۰۷ میلی‌متر۵۰.۰ × ۷۰.۷ سانتی‌متر۱۹.۷ × ۲۷.۸ اینچHR – ۵۹۰۶ × ۸۳۵۰ پیکسل LR – ۱۴۱۷ × ۲۰۰۴ پیکسل
B3۳۵۳ × ۵۰۰ میلی‌متر۳۵.۳ × ۵۰.۰ سانتی‌متر۱۳.۹ × ۱۹.۷ اینچHR – ۴۱۶۹ × ۵۹۰۶ پیکسل LR – ۱۰۰۱ × ۱۴۱۷ پیکسل
B4۲۵۰ × ۳۵۳ میلی‌متر۲۵.۰ × ۳۵.۳ سانتی‌متر۹.۸ × ۱۳.۹ اینچHR – ۲۹۵۳ × ۴۱۶۹ پیکسل LR – ۷۰۹ × ۱۰۰۱ پیکسل
B5۱۷۶ × ۲۵۰ میلی‌متر۱۷.۶ × ۲۵.۰ سانتی‌متر۶.۹ × ۹.۸ اینچHR – ۲۰۷۹ × ۲۹۵۳ پیکسل LR – ۴۹۹ × ۷۰۹ پیکسل
B6۱۲۵ × ۱۷۶ میلی‌متر۱۲.۵ × ۱۷.۶ سانتی‌متر۴.۹ × ۶.۹ اینچHR – ۱۴۷۶ × ۲۰۷۹ پیکسل LR – ۳۵۴ × ۴۹۹ پیکسل
B7۸۸ × ۱۲۵ میلی‌متر۸.۸ × ۱۲.۵ سانتی‌متر۳.۵ × ۴.۹ اینچHR – ۱۰۳۹ × ۱۴۷۶ پیکسل LR – ۲۴۹ × ۳۵۴ پیکسل
B8۶۲ × ۸۸ میلی‌متر۶.۲ × ۸.۸ سانتی‌متر۲.۴ × ۳.۵ اینچHR – ۷۳۲ × ۱۰۳۹ پیکسل LR – ۱۷۶ × ۲۴۹ پیکسل
B9۴۴ × ۶۲ میلی‌متر۴.۴ × ۶.۲ سانتی‌متر۱.۷ × ۲.۴ اینچHR – ۵۲۰ × ۷۳۲ پیکسل LR – ۱۲۵ × ۱۷۶ پیکسل
B10۳۱ × ۴۴ میلی‌متر۳.۱ × ۴.۴ سانتی‌متر۱.۲ × ۱.۷ اینچHR – ۳۶۶ × ۵۲۰ پیکسل LR – ۸۸ × ۱۲۵ پیکسل

سری C. فرمت‌ها، ابعاد و کاربردها

سری C. فرمت‌ها، ابعاد و کاربردها

فرمت‌های کاغذ سری C بیش از آنچه تصور می‌کنید مورد استفاده قرار می‌گیرند.
این سری عمدتاً برای تولید پاکت‌نامه‌ها به کار می‌رود.

در واقع، اگر کمی دقت کنید، می‌بینید که یک برگ کاغذ A4 دقیقاً داخل یک پاکت C4 جا می‌گیرد.
به همین ترتیب، یک برگ C5 دقیقاً در یک پاکت B5 قرار می‌گیرد.

بنابراین، سری C یک سری مکمل است که به‌گونه‌ای طراحی شده تا با فرمت‌های کاغذ در دو سری دیگر (A و B) هماهنگ باشد و به‌خوبی در آن‌ها جای گیرد.

در ادامه، جدول خلاصه‌ای از اندازه‌های مختلف سری C آورده شده است که ابعاد آن‌ها در میلی‌متر، سانتی‌متر و اینچ ذکر شده‌اند.

فرمت کاغذابعاد به میلی‌متر (عرض × ارتفاع)ابعاد به سانتی‌متر (عرض × ارتفاع)ابعاد به اینچ (عرض × ارتفاع)
C0۹۱۷ × ۱۲۹۷ میلی‌متر۹۱.۷ × ۱۲۹.۷ سانتی‌متر۳۶.۱ × ۵۱.۵ اینچ
C1۶۴۸ × ۹۱۷ میلی‌متر۶۴.۸ × ۹۱.۷ سانتی‌متر۲۵.۵ × ۳۶.۱ اینچ
C2۴۵۸ × ۶۴۸ میلی‌متر۴۵.۸ × ۶۴.۸ سانتی‌متر۱۸.۰ × ۲۵.۵ اینچ
C3۳۲۴ × ۴۵۸ میلی‌متر۳۲.۴ × ۴۵.۸ سانتی‌متر۱۲.۸ × ۱۸.۰ اینچ
C4۲۲۹ × ۳۲۴ میلی‌متر۲۲.۹ × ۳۲.۴ سانتی‌متر۹.۰ × ۱۲.۸ اینچ
C5۱۶۲ × ۲۲۹ میلی‌متر۱۶.۲ × ۲۲.۹ سانتی‌متر۶.۴ × ۹.۰ اینچ
C6۱۱۴ × ۱۶۲ میلی‌متر۱۱.۴ × ۱۶.۲ سانتی‌متر۴.۵ × ۶.۴ اینچ
C7۸۱ × ۱۱۴ میلی‌متر۸.۱ × ۱۱.۴ سانتی‌متر۳.۲ × ۴.۵ اینچ
C8۵۷ × ۸۱ میلی‌متر۵.۷ × ۸.۱ سانتی‌متر۲.۲ × ۳.۲ اینچ
C9۴۰ × ۵۷ میلی‌متر۴.۰ × ۵.۷ سانتی‌متر۱.۶ × ۲.۲ اینچ
C10۲۸ × ۴۰ میلی‌متر۲.۸ × ۴.۰ سانتی‌متر۱.۱ × ۱.۶ اینچ

همان‌طور که پیش‌تر گفته شد، این‌ها فقط مجموعه‌ای از قوانین کلی هستند.
آزاد باشید و هر وقت خواستید قواعد را بشکنید!

 

درباره محمد فیض آبادی فراهانی

متخصص در حوزه دیجیتال مارکتینگ و سئو سایت‌های چاپ و بسته بندی و هدایای تبلیغاتی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *